ECN: ‘Miljardenbesparing door verplicht aandeel duurzame energie’

Energiebedrijven verplichten een wettelijk vastgesteld percentage duurzame energie te leveren, levert een kostenbesparing op van 1,3 miljard euro over de periode 2013 – 2020, ten opzichte van stimulering van duurzame energie met subsidies. De kostenbesparing loopt op tot 2,4 miljard als Nederland daarbij ook kiest voor samenwerking met het buitenland, bijvoorbeeld Zweden. Dat blijkt uit de studie ‘Kosten-batenanalyse van alternatieve stimuleringsystemen voor hernieuwbare elektriciteit’ van ECN in opdracht van de branche-organisatie van energiebedrijven Energie-Nederland. Hans Alders, voorzitter van Energie-Nederland: ‘Deze studie laat zien dat het qua kosten de moeite loont om dit systeem verder te onderzoeken. Ook blijkt dat het voor Nederland aantrekkelijk kan zijn samenwerking te zoeken met gelijkgezinde landen.’

Het kabinet heeft zich vastgelegd op een doel van 14% duurzame energie in 2020 en wil dat doel halen door ruim 35% duurzame elektriciteit van de elektriciteitsvraag uit wind-, biomassa- en zonne-energie. De subsidies die hiermee zijn gemoeid kunnen volgens ECN oplopen tot 15 à 20 miljard euro over de periode 2011-2020. In het licht van deze ambitieuze doelstelling en de noodzaak tot bezuinigingen, heeft Energie-Nederland aan ECN gevraagd de maatschappelijke kosten en baten te analyseren van andere stimuleringsystemen voor hernieuwbare elektriciteit.

Leveranciersverplichting

Invoering van de leveranciersverplichting heeft als gevolg dat in de toekomst exploitatie van duurzame energie niet langer wordt gesubsidieerd via het belastingenstelsel. In plaats daarvan zullen de extra kosten voor duurzame energie in de elektriciteitsprijs worden verrekend en via de energierekening in rekening worden gebracht bij de klant. Uitgaande van de ECN-cijfers bedragen de totale kosten gemiddeld 1000 tot 1400 euro per huishouden over de periode 2011-2020 om de duurzaamheidsdoelstelling in 2020 te bereiken. Bij invoering van de leveranciersverplichting in Nederland dalen de totale kosten met 90 euro per huishouden. Bij samenwerking met Zweden loopt dat bedrag op tot 170 euro per huishouden. Dat is een daling van 8 tot 14%.

Verplicht aandeel duurzame energie

Energie-Nederland vindt dat dit systeem overwogen moet worden en onderzoekt op welke wijze het in Nederland ingevoerd kan worden. Bij dit systeem stelt de overheid van jaar tot jaar een oplopend percentage duurzame elektriciteit vast dat alle leveranciers in Nederland aan al hun klanten moeten leveren. De overheid heeft daarmee zelf de regie over het halen van de beoogde duurzaamheidsdoelstelling. Een verplichting past goed binnen de geliberaliseerde energiemarkt omdat duurzaamheidsdoelstellingen juist met behulp van marktwerking worden bereikt. Door het verplichte aandeel in de levering ontstaat er ook een echte vraag naar duurzame elektriciteit. Ook leidt een verplichting tot meer transparantie. De kosten van de verduurzaming zijn bij de energieprijs inbegrepen en lopen niet langer – voor de consument onzichtbaar – via het belastingstelsel van de overheid. Door de hogere energieprijs wordt het nemen van energiebesparende maatregelen voor consumenten en bedrijven ook aantrekkelijker – extra investeringen zijn eerder terugverdiend.

Invoering

De leveranciersverplichting kan echter niet zomaar worden ingevoerd. De belangrijkste aandachtspunten zijn een zorgvuldige overgang van de huidige situatie naar de nieuwe situatie. Die zorgvuldige overgang is nodig om de nieuwe situatie goed in te richten, zoals het ontwerpen van een een certificatensysteem en een transparant werkende markt waarop de overheid toezicht houdt. Ook moet bij de inrichting rekening worden gehouden met ongewenste ‘windfall profits’. Deze overwinsten kunnen ontstaan als het verschil in kostprijs tussen de diverse productiemethoden groot zijn. Voor duurdere productiemethoden (zoals bijvoorbeeld wind op zee) blijft daarom innovatiesubsidie nodig. Energie-Nederland is overigens al een onderzoek gestart naar de uitwerking van de leveranciersverplichting. De resultaten van deze studie worden in april verwacht. Als blijkt dat het verantwoord kan, is invoering van de leveranciersverplichting mogelijk in 2015.

Lees/download hier een samenvatting van het rapport van ECN.