Column: Green deals – belemmeren of faciliteren?

De Green Deals van de overheid worden een succes voor overheid en milieu, hoop ik…Maar dan moet er nog wel veel gebeuren! Omdat ik ze lang niet alle 59 ken en (dus) overzie, kan ik alleen maar oordelen over diegene die ik wel ken, en die gaan vooral over warmtelevering.

Het was ook te mooi om waar te zijn: noem je grootste belemmeringen in de businesscase, vraag aan de overheid die weg te nemen en je kunt aan de slag. In veel projectinitiatieven spelen diverse vragen. Soms onderling afhankelijk, soms niet. De recessie met tegenvallende huizenbouw en verminderde koopkracht van huizenbezitters en corporaties is er daar maar één van. (Er is overigens gelukkig geen Green Deal voor nodig om de overheid zover te krijgen dat ze de recessie gaan bestrijden.)

De achterliggende visie lijkt me dat je als overheid belemmeringen moet wegnemen en zo het private initiatief kunt faciliteren. Lijkt alsof het dan vanzelf goed komt, en we als verstandige mensen het beste kiezen. Op veel terreinen zal dat wellicht kunnen. Bij collectieve voorzieningen zoals duurzame warmtelevering gaat dat naar mijn stellige mening maar zeer beperkt op. Je zult ook, om maar dezelfde termen te gebruiken, belemmeringen moet opwerpen. Ik denk dan aan het verbieden van free-riders gedrag (aansluitplicht) en een belasting op de lozing van afvalwarmte. Ook wil ik de voorstellen van PEGO (Platform Energiebesparing Gebouwde Omgeving) memoreren: bij verhuizingen de nieuwe bewoner (zachtjes) verplichten tot een labelsprong, of tenminste een labelstapje.

Ik lees genoeg kranten om te weten dat dit politiek erg gevoelig ligt en daarom niet wordt gepropageerd. Maar het is wel één van de weinige in andere opzichten reële opties. Uit de Green Deals die ik las blijkt dat de opstellers goed naar de rijksoverheid hebben geluisterd. Belemmeringen worden weggenomen, risico’s worden soms bij de overheid gelegd, maar echte keuzes heb ik nog niet gezien. Want ‘kiezen’ en ‘een belemmering opwerpen’ liggen in elkaars verlengde.

Binnenkort eens kijken naar de SDE+. Daar is veel duidelijker gekozen en daarvan verwacht ik dan ook sterkere impulsen. Kom op kabinet, het kan dus wél!

Frank Schoof is zelfstandig adviseur en directeur van o.a. Aardwarmte Den Haag.