‘Milieu-efffect hoge groene belastingen kan beter’

‘Milieu-efffect hoge groene belastingen kan beter’

De hoge groene belastingen in Nederland hebben niet het grootst mogelijke positieve effect op het milieu, aldus het Planbureau voor de Leefomgeving.

Met een aandeel van 10% groene belastingen in de totale belasting opbrengst heeft Nederland een van de meest groene fiscale stelsels in Europa maar dat wil niet zeggen dat daarmee ook het hoogst mogelijke milieueffect wordt behaald. Het Planbureau voor de Leefomgeving analyseerde de stand van zaken en concludeert dat het beter kan. De bevindingen staan in het rapport Fiscaal vergroenen: uitdagingen voor de belasting op energie (PDF) en een bijbehorende achtergrondstudie (PDF) die op 27 juni werden gepubliceerd.

Energiebelasting
Belasting op energieproducten als aardgas, elektriciteit en motorbrandstoffen dienen een tweeledig doel, enerzijds wordt het ingezet als middel om milieubelastende activiteiten te ontmoedigen, anderzijds “genereert het aanzienlijke opbrengsten voor de schatkist”, aldus het rapport.

Groen resultaat
In het rapport wordt gesteld dat er een goede balans moet zijn tussen ‘groene opbrengst’, dat wil zeggen inkomsten voor het rijk door heffingen op milieubelastende activiteiten, en ‘groen resultaat’, het terugdringen van milieuschade. Groene opbrengst en groen resultaat zijn niet altijd wederzijds versterkend. Bijvoorbeeld, een hoge belasting op elektriciteit stimuleert afnemers om energiebesparende maatregelen te nemen. Het groen resultaat wordt daarmee gediend maar de groene belastinginkomsten nemen af.

Indirecte belasting milieuschade
Op dit moment wordt in Nederland milieuschade vooral indirect belast door hoge heffingen op elektriciteit- en brandstofconsumptie. Hiermee wordt het groen resultaat niet altijd gediend omdat bijvoorbeeld bij de opwekking van elektriciteit geen rekening wordt gehouden bij de werkelijke uitstoot van broeikasgassen. Gasgestookte elektriciteitscentrales zijn schoner dan kolengestookte maar de heffing op het eindproduct is even hoog.

Verschuiven energiebelasting
In het rapport wordt de aanbeveling gedaan om de belasting te verschuiven van elektriciteitsconsumptie naar de inzet van brandstof tijdens de opwekking. Door heffingen te verleggen naar een vroeger stadium in de productieketen wordt schonere opwekking gestimuleerd, daarbij, zeggen de onderzoekers, zorgt het voor stabiele belastinginkomsten op de korte termijn.

In dat licht bezien wordt ook aangeraden het voorstel om de belasting op kolen te laten vervallen, zoals overeengekomen in het Energieakkoord, geen doorgang te laten vinden.

Zelfopwekking hernieuwbare energie
Het rapport constateert dat vrijstellingen op decentraal opgewekte schone energie een positief effect hebben op het terugdringen van milieuschade. Een nadeel is echter, dat verdere uitbreiding van zulke stimuleringsmaatregelen de eenvoud van het belastingstelsel niet ten goede komt.

Luchtverontreiniging
Op weg naar verdere vergroening van het fiscale stelsel moet niet alleen gemikt worden op het terugdringen van CO2, aldus de onderzoekers. Ook het bevorderen van schone lucht dient tot de doelstellingen te behoren. Bijvoorbeeld, het verstoken van biomassa levert een grote bijdrage aan het realiseren van het klimaatdoel CO2-reductie maar genereert veel luchtvervuilende emissies als fijnstof.

Bron: pbl.nl