Kustgemeenten willen alternatief voor hekwerk van 700 windmolens

Kustgemeenten willen alternatief voor hekwerk van 700 windmolens

Stichting Vrije Horizon zoekt een alternatief voor het plan om 700 windmolens voor de kust te plaatsen, maar stuit op weerstand van het ministerie.

De stichting kreeg 85.000 euro subsidie van vier kustgemeenten voor onderzoek naar een alternatief voor het aangekondigde “hekwerk”. ‘Ik heb zo mijn vermoedens waarom minister Kamp moeilijk doet over een alternatieve optie, maar die spreek ik nog niet uit’, zegt voorzitter Albert Korper.

Stichting Vrije Horizon noemt zich geen actiegroep, maar een burgerinitiatief van bezorgde bewoners en ondernemers die vrezen dat 700 zichtbare windturbines op zee de horizon vervuilen en toeristen weghouden van de Nederlandse kust. Ook zien zij meer in de alternatieve optie “IJmuiden Ver”. Een vergelijkbare optie met ruimte voor nog meer windmolens, maar dan 60 kilometer uit de kust en dus niet zichtbaar.

Geen goede onderbouwing

Volgens het ministerie is die optie 1,2 miljard euro (1,2 cent per kWh) duurder dan het huidige plan. Een goede onderbouwing van die cijfers is nooit gegeven, ook niet na een verzoek van de Kamer en een Wob-verzoek van Vrije Horizon. Korper: ‘Mijn onderbuikgevoel zegt dat die cijfers niet kloppen.’ En dan nog, gemiddeld kost dat een Nederlands huishouden slechts 86 cent meer per jaar op de energierekening. ‘Ik kan mij niet voorstellen dat iemand daar een probleem mee heeft.’

Onderzoeksbureau

De subsidie van de kustgemeenten Zandvoort, Katwijk, Noordwijk en Wassenaar, die faliekant tegen het plan zijn om honderden windturbines op 18,5 kilometer uit de kust te zetten, wordt onder meer ingezet voor nader onderzoek naar de meerkosten van het alternatief. ‘We wilden daar eerst onderzoeksbureau Ecofys voor inschakelen. Die zagen er in tweede instantie van af, vanwege mogelijke conflicterende belangen van andere opdrachtgevers. Nu overwegen we een buitenlands onderzoeksbureau in te schakelen. Dan hopen wij binnen twee maanden met resultaten te komen.’

Geen actie

Dat niet iedereen gecharmeerd was van de subsidie, bleek een paar weken geleden al in de Volkskrant. Het Katwijkse raadslid Jaap Haasnoot (Kies Katwijk) sprak daar over ‘Italiaanse toestanden’ en hekelde de verwevenheid tussen de toeristenindustrie en de lokale politiek. Hij vind het niet kunnen dat de ene overheid publiek geld gebruikt om de andere overheid te dwarsbomen. De Katwijkse wethouder Jacco Knape (SGP) herkent zich niet in deze woorden: ‘We voeren geen actie tegen de Rijksoverheid. We zijn voor windenergie, maar op een andere locatie.’

Rijkscoördinatieregeling

Feit is dat de gemeenteraden van de kustgemeenten die zich tegen het huidige plan hebben uitgesproken, door de Rijkscoördinatieregeling (RCR) of de Crisis- en Herstelwet (CHW) kunnen worden overruled. Het B&W-advies aan de gemeente Zandvoort vermeldt dat in tegenstelling tot overheden de Stichting Vrije Horizon in het kader van de Crisis- en Herstelwet wél mogelijkheden heeft beroep in te stellen tegen besluiten van het Rijk, zoals tegen kavelbesluiten en vergunningen.

Op de vraag of dit de belangrijkste reden is voor de subsidieverstrekking, zegt de gemeente Zandvoort dat de onafhankelijke stichting de subsidie gebruikt voor de campagne, drukwerk, voorlichting en onderzoek. ‘Het betreft het behartigen van het algemeen belang van een vrij zicht op de horizon. De stichting geeft voorlichting aan de burgers over de plannen ten aanzien van de windmolens, iets wat de gemeenten volledig ondersteunen. Dat is de reden waarom deze subsidie wordt verstrekt.’

Rijk informeert mondjesmaat

Korper zegt dat er bijna 600 zienswijzen zijn ingediend tegen een partiële herziening, waarvan één door Vrije Horizon, maar ook hij zegt dat de mogelijkheid om in beroep te gaan niet de reden is voor de subsidie. ‘We kunnen wel bezwaar indienen. Als dat nodig is, zullen we dat zeker doen.’ Ook Knape zegt dat beroepsmogelijkheden voor Katwijk niet de reden waren de subsidie te verstrekken. ‘We staan er bestuurlijk in en zijn ook in gesprek met Kamerleden om het alternatief onder de aandacht te brengen. De subsidie is bedoeld om de bevolking te informeren over de plannen. De Rijksoverheid doet dat slechts mondjesmaat. Veel plannen zijn bij de inwoners niet bekend.’

IJmuiden Ver

Knape vindt het lastig te verklaren waarom de Rijksoverheid de bevolking zo karig informeert over de plannen. ‘Ik begrijp dat je grote stappen wilt zetten bij zulke grote duurzaamheidsambities en dat je niet bij elk zuchtje tegenwind zegt: geen windmolens. Maar als er wel draagvlak is voor het alternatief, dan zou dat toch de voorkeur moeten hebben. De zee is groot en met IJmuiden Ver kunnen we 2,5 keer zo veel windmolens plaatsen. We lopen als land al achter met het opwekken van energie, dus een prima optie.’

Draagvlak

De invloed van de Rijkscoördinatieregeling speelt op land meer dan op zee, aldus Knape. ‘We hebben het gebruik van de RCR nog niet meegenomen in de Stuurgroep Maritieme Windmolenparken.’ Daarin hebben verschillende kustgemeenten zitting. ‘Het is lastig dat het Rijk plannen kan doorvoeren zonder beroepsmogelijkheden voor gemeenten, maar we willen in gesprek blijven. We voeren geen actie, maar willen de landelijke politiek met argumenten overtuigen.’ Volgens Knape zou het Rijk zich veel energie kunnen besparen als het meer uitgaat van het draagvlak onder de bevolking. ‘Waarom zou je daar niet meer tijd voor nemen?’

Beeld : Kim Hansen / Kim Hansen