Eerste Lokale Energie Monitor gepubliceerd

Eerste Lokale Energie Monitor gepubliceerd

Het aantal burgerinitiatieven op het gebied van energie groeit in rap tempo. In 2015 waren er 220 lokale energiecoöperaties actief. Dat blijkt uit de eerste jaarlijkse Lokale Energie Monitor.

HIER opgewekt is in 2012 gestart met een inventarisatie van lokale energie-initiatieven. In totaal zijn de afgelopen jaren meer dan 500 burgerinitiatieven in kaart gebracht. Hieronder zijn 220 burgercollectieven met een juridische rechtsvorm (meestal een coöperatie). Burgers werken daarbij samen aan lokale productie, besparing, collectieve inkoop van zonnepanelen en energie. De coöperaties vertegenwoordigen samen 35 tot 40 duizend leden.

Zonne-energie

Burgers zijn een belangrijke motor achter de snelle groei van zonne-energie. Ze investeren niet alleen massaal in zonnepanelen op hun eigen dak, maar ook steeds vaker als collectief in zonneprojecten op daken of grond van anderen. Sinds 2012 zijn 98 collectieve zonprojecten opgezet, waarvan driekwart in 2014 en 2015. Bij bijna 60 projecten zijn lokale energiecoöperaties betrokken, de rest is door andere initiatiefnemers en crowdfundingplatforms gerealiseerd. Driekwart van de installaties is ondergebracht in een (project)coöperatie. Dit betekent dat de deelnemers mede-eigenaar zijn van de installatie.

Het gaat om projecten op daken van scholen, sport- en kennisinstellingen, ziekenhuizen en in drie gevallen op grond. In totaal is 10 miljoen euro geïnvesteerd, waarvan minstens 6-7 miljoen euro door burgers. Ze nemen tussen 10 tot 100 procent van de financiering voor hun rekening. Minstens 4.700 burgers hebben direct geïnvesteerd in een project, met bedragen variërend van 100 euro tot soms 3.000 euro per deelnemer. Anderen investeren indirect via hun coöperatie (die namens alle leden investeert). De meeste projecten maken gebruik van de SDE+-regeling, een exploitatiesubsidie. 17 projecten maken gebruik van de nieuwe ‘regeling verlaagd tarief’ (postcoderoosregeling).

Windmarkt

Burgers zijn ook actief opzoek naar een positie in de windmarkt. Ze zijn bereid te investeren als de omgeving ervan profiteert. Gezamenlijk is er 20 miljoen euro geïnvesteerd in de coöperatieve windinitiatieven die na 2012 zijn gerealiseerd. De windcoöperaties reserveren een deel van hun opbrengsten voor projecten in hun gemeenschappen, bijvoorbeeld verduurzaming van een school, sportclub of dorpshuis of andere maatschappelijke voorzieningen. Dit gaat soms om substantiële bedragen, van 10 tot 20 duizend euro per coöperatie per jaar (in verschillende projecten).

Er zit voor minstens 150 MW in de coöperatieve pijplijn (vijftig turbines) voor de nabije toekomst (2017/2018). Burgers zijn daarnaast ook betrokken bij andere (minder vergevorderde) plannen. Sommige plannen zijn vergevorderd, andere zijn nog in een oriëntatiefase. Als dit allemaal doorgaat, zou er nog 100 MW bij kunnen komen. Vrijwel altijd gaat het om een samenwerking met een ontwikkelaar en andere partijen. Niet alle plannen komen van de grond.

Handel in eigen duurzame stroom

Bijna 60 procent van de coöperaties biedt de mogelijkheid om via de coöperatie duurzame energie in te kopen. Dit is steeds vaker eigen stroom, opgewekt in eigen productie-installaties. Energieleveranciers – bestaande en nieuwe – organiseren de ‘levering van eigen stroom’. In 2013/2014 zijn twee coöperatieve leveranciers ontstaan: de Duurzame Energie Unie (DE Unie) en Noordelijk Lokaal Duurzaam (NLD Energie). Deze ‘coöperaties van coöperaties’ met een leveranciersvergunning handelen direct op de energiemarkt en houden de handelsmarge binnen de coöperaties. De aangesloten coöperaties investeren in nieuwe productie of maatschappelijke voorzieningen in hun dorp. De exacte omvang van deze markt is (nog) niet in kaart gebracht.

Tijdens het Evenement HIER opgewekt op 20 november 2015 werd een concept van de Lokale Energie Monitor gepresenteerd. Daarop kwamen extra reacties van lokale duurzame energie-initiatieven binnen en zijn projecten toegevoegd die nog voor het einde van het jaar zijn gerealiseerd. Met de nieuwe gegevens is nu de definitieve versie van de Lokale Energie Monitor 2015 gepubliceerd. De Lokale Energie Monitor is vanaf 2015 een jaarlijks terugkerende systematische en kwantitatieve analyse van de ontwikkelingen in de lokale energiesector. Dit onderzoek geeft voor het eerst inzicht in de gezamenlijke impact van alle lokale energieprojecten.

Download de Lokale Energie Monitor 2015 hier.
Bron: HIER Opgewekt