Labelgate: Europese Commissie nog helemaal niet akkoord met energielabel

Labelgate: Europese Commissie nog helemaal niet akkoord met energielabel

Het Nederlandse energielabel blijkt nog steeds onderwerp van onderzoek te zijn door de Europese Commissie. Dit in tegenstelling tot de uitlatingen van minister Stef Blok (Wonen en Rijksdienst). Europarlementarier Bas Eickhout noemt de situatie ‘bizar’.

Twee weken geleden, op 25 februari, liet de minister weten dat de Europese Commissie stopt met de procedure waarin werd onderzocht of het Nederlandse energielabel voor woningen wel voldoet aan de Europese regels. ‘Een dreigende boete van 90 miljoen euro per jaar is daarmee van de baan’, zo viel te lezen in het nieuwsbericht op Rijksoverheid.nl. Nu blijkt echter dat het lopende onderzoek in Brussel naar de Nederlandse labelmethodiek allerminst is opgeheven.

Lijst van zorgen

Volgens een schriftelijke reactie op vragen van Energiemedia, bestaan nog steeds meerdere zorgen ten aanzien van de implementatie van de Europese Energy Performance of Buildings Directive, de EPBD, in Nederlandse wetgeving. Paul Hodson, Head of Unit van het Directoraat Generaal voor Energie van de Europese Commissie schrijft aan Energiemedia: ‘Op basis van de laatste informatie over aanpassingen in wetgeving, heeft de Commissie geconcludeerd dat Nederland de EPBD formeel geheel heeft overgenomen.’ Deze ‘full transposition’ leidde tot intrekking van de ingebrekestelling 2012/0388.

‘Maar’, vervolgt Hodson, ‘dat wil niet zeggen dat de implementatie in Nederlandse wetgeving van de richtlijn ook effectief en correct is gedaan‘.

Paul Hodson: ‘The fact that the infringement on full transposition is closed does not mean that the Commission considers the transposition of this Directive in the Netherlands correct. We are currently examining precisely this point: the effective and correct transposition of the Buildings Directive.

We have identified a series of concerns and raised them with the Dutch authorities.’
(cursivering redactie)

Op het punt van correcte – in plaats van alleen volledige – doorvoering van regelgeving voerde de Commissie al nader onderzoek uit, onderzoek dat dus gewoon gecontinueerd wordt. ‘Momenteel werken we aan een analyse van de situatie en totdat dit is afgerond kunnen we geen conclusies trekken’, schrijft Hodson.

Blok informeert onjuist

De brief van Paul Hodson rijmen met het opgetogen nieuwsbericht op Rijksoverheid.nl lijkt moeilijk, maar lukt woordvoerder Frank Wassenaar van het ministerie van BZK wonderwel. Op luchtige toon bevestigt hij dat de ingebrekestelling is ingetrokken omdat op basis van verstrekte informatie de commissie heeft vastgesteld dat Nederland volledig is in de doorvoering van de regelgeving. En voegt daar even luchtig aan toe: ‘Maar dat nu bekeken moet worden hoe het energielabel in praktijk functioneert, dat is inderdaad een onderwerp van dialoog.’

GroenLinks Europarlementariër Bas Eickhout is daarentegen verre van luchtig. Hij volgt de ontwikkelingen rondom het energielabel nauwgezet vanwege het grote belang van energiebesparing in de strijd tegen klimaatverandering. Eickhout: ‘De Europese Commissie heeft nu zwart op wit bevestigd dat minister Blok foutieve informatie heeft geleverd. Het is bizar dat, ondanks het feit dat de onjuistheid van de uitspraken van Blok al eerder mondeling was bevestigd, de minister zijn beweringen nog steeds niet gerectificeerd heeft. Ik neem aan dat Blok dit nu zo spoedig mogelijk zal doen.’

Het venijn zit mogelijk in het onderdeel ‘maatwerkadvies’ van de Nederlandse labelmethodiek. Vorig jaar was de controle op afstand via de webtool nog een issue. Het maatwerkadvies voor verbetering van de energieprestatie van woningen, verplicht onderdeel van het energielabel, stond daar haaks op. Maatwerk leveren ‘op afstand’ is immers niet mogelijk. Hoe Blok de werkwijze om aan een maatwerkadvies tegemoet te komen aan de commissie heeft voorgelegd is niet duidelijk, want de correspondentie hierover is niet openbaar.

Eickhout: ‘Hopelijk komt de Commissie snel met een definitief oordeel. Dat is van groot belang voor alle huiseigenaren die een zuinig huis willen hebben. Ik betwijfel ten zeerste dat de Nederlandse aanpak een correcte uitvoering van het Europees beleid is. Beleid wat Nederland zelf heeft goedgekeurd.’ Het bericht dat Brussel de labelmethodiek heeft goedgekeurd is op de letter genomen misschien waar, maar geeft daarmee niet de volledige waarheid.

Labelgate

De Nederlandse overheid ligt al enige jaren onder vuur als het gaat om de implementatie van de Europese Energy Performance of Buildings Directive, de EPBD of EU 2012/31. Inmiddels zijn drie ingebrekestellingen de revue gepasseerd, waarvan twee zijn ingetrokken en één is geseponeerd.

Maar het is wachten op de volgende, want volgens Siebe Schootstra, hoofdredacteur van Energiemedia, is het energielabel niet in overeenstemming met de Europese regels. ‘De Nederlandse regels zijn vastgelegd in het Besluit Energieprestatie Gebouwen (BEG). Deze wetgeving is voor invoering in de praktijk nader ingevuld door de minister, in de Regeling Energieprestatie Gebouwen (REG). De norm voor toepassing van onder andere het energielabel is op haar beurt weer vastgelegd in de Beoordelingsrichtlijn BRL-9500. Feit is dat tussen de EPBD of de BEG zo je wilt, en de BRL enorme verschillen bestaan.’

Belangrijk euvel van de Nederlandse labelmethodiek is ‘de beoordeling op afstand’, door de energielabeldeskundige die via een webapplicatie de door een woningeigenaar opgevoerde foto’s en gescande nota’s op echtheid moet controleren. ‘Er bestaat geen enkele garantie dat het energielabel een correcte weergave is van de werkelijke energieprestatie van een woning’, zegt Schootstra. Vroeger werd daarvoor een berekening uitgevoerd door een EPA-adviseur, die persoonlijk de woning had opgenomen en beoordeeld op zo’n 150 punten. ‘Daarom spreken wij van het natte vinger label en als het om de gebrekkige invoering van de al jaren bestaande Europese richtlijnen gaat, van label-gate.’

EU Observer

Het nieuwsbericht van BZK van 25 februari jl. werd door media als de Telegraaf overgenomen. Maar HP/De Tijd keek verder en nam een bericht over van EU Observer, waarin al gezegd werd dat minister Blok de procedures van de commissie niet goed begrepen had. Voor Energiemedia was dit de aanleiding schriftelijke vragen te stellen bij de verantwoordelijken zelf, in Brussel. Schootstra: ‘Zodra Brussel snapt hoe we het hier werkelijk aan het doen zijn, kan Blok rekenen op extra vragen’. Want behalve de letter van de wet, is er ook de geest.

Lees meer over Labelgate:
Kaartenhuis energielabel wankelt
Vijf ministers op rij saboteerden energielabel

Lees hier Reply to Mr Schoostra – Energiemedia van het Directoraat Generaal voor Energie van de Europese Commissie van Head of Unit Paul Hodson.

Update

Vrijdag 11 maart 2016  15:30 – Op NU.nl staat een reactie van minister Stef Blok te lezen (via ANP):
Blok bevestigde vrijdag dat Brussel nog kijkt naar de daadwerkelijke invoering van het energielabel. Dat is volgens hem gebruikelijk als er nieuwe regels zijn ingevoerd. De boete die Nederland boven het hoofd hing in de eerste procedure is in ieder geval van tafel. Aan de tweede procedure zit geen boete vast zegt Blok. De minister wil niet vooruitlopen op de uitkomsten van het onderzoek naar de uitvoering. ‘Ik heb nu geen signalen dat ze daar ongerust over zouden zijn.’

Noot van de redactie: Het onderzoek van de Europese Commissie speelt zich af in de zgn. ‘open dialoog’. Deze heeft tot doel mogelijke verschillen van inzicht tussen de commissie en lidstaten te slechten voordat het tot een (nieuwe) ingebrekestelling komt (met boete). Volgens de brief van Hodson heeft de commissie ‘series of concerns’; een duidelijk signaal richting Blok.