‘Nederland kan ook zonder Groningen prominent gasland blijven’

‘Nederland kan ook zonder Groningen prominent gasland blijven’

Nederland kan zijn spilfunctie behouden in de Europese aardgasmarkt, zelfs wanneer ons land meer gas gaat invoeren dan exporteren. Dat is één van de conclusies uit een onderzoek van ING Economisch Bureau, waarin de economen vooruit kijken naar de toekomst van Nederland als belangrijk Europees gasland.

Persbericht – Het omslagpunt wordt in 2025 verwacht. Door de dealflow op de TTF-gasbeurs te vergroten, kan Nederland de regie houden zonder dat gasstromen door ons land hoeven te lopen – vergelijkbaar met de bloemensector. Bovendien kan Nederland kennis exporteren door in het buitenland gasbeurzen op te zetten of in gasinfrastructuur te investeren. Als ons land daarop wil inzetten, moet de zogeheten energiedialoog die nu plaatsvindt met een internationalere blik worden gevoerd.

Marktpositie onder druk

Dankzij het aardgas uit Groningen is Nederland nu verantwoordelijk voor 30% van de Europese gasproductie en voorziet daarmee in 12% van de Europese gasvraag, vooral in Duitsland, België, Frankrijk en Engeland. Deze marktpositie als gasland staat echter onder druk. Nadat Nederland inmiddels 3600 miljard m3 gas aan haar gasvoorraad heeft onttrokken, is er naar schatting nog 1000 miljard m3 gas over waarvan 700 miljard m3 in Groningen. Naar verwachting slaat het productieoverschot in 2025 om in een tekort en gaat Nederland per saldo gas importeren.

Nederlandse gasproductie en gasvraag (miljard m3 gas)

Nederlandse gasproductie en gasvraag (miljard m3 gas)

Bron: ING Economisch Bureau

Door het voornemen om een groot deel van de kolencentrales in Nederland te sluiten, kan de rol van gas op korte termijn toenemen. Gas stoot namelijk de helft minder CO2 uit dan kolen, en Nederland heeft de doelstelling om de CO2-uitstoot in 2030 met 40% terug te dringen. Voor 2050 en verder wordt gestreefd naar een reductie van 80 tot 95%. Op lange termijn is de positie van gas nog onzeker, omdat hernieuwbare energie een schoner alternatief biedt.

Internationale markt

De gasmarkt in Noord-West Europa is een internationale markt, en in het Europese net is het Nederlandse gasnet het best geïntegreerd. Toch stopt het energiebeleid aan de landsgrenzen. Netbeheerders staan daardoor voor het dilemma om het internationale gasnet te verbeteren onder sterk wisselende lokale omstandigheden. De Energiedialoog die het ministerie van Economische Zaken deze maand is gestart, moet deze internationale context wel meenemen en niet blijven steken in lokale sentimenten, stellen de ING-economen.

Het succes van de gasmarkt in Noord-West Europa is op diverse pijlers gebaseerd, zoals eigen productie, import en export van gas via internationaal gekoppelde netwerken, LNG-terminals, gasopslag en actieve handelsbeurzen. Dit model dient als voorbeeld voor landen die nog geen geïntegreerde gasmarkt kennen en niet via meerdere gasroutes beleverd worden. Nederland kan als gasland hierin een leidende rol blijven spelen door:

  • de eigen markt te verdiepen door de capaciteit van mengstations te vergroten, zodat buitenlands gas in het Nederlandse net ingevoerd kan worden en door de dealflow op de TTF-beurs en LNG markten te vergroten,
  • te investeren in gasinfrastructuur buiten de gasmarkt van Noord-West Europa,
  • het opzetten van buitenlandse gas-hubs en handelsbeurzen. Handel bepaalt uiteindelijk de fysieke gasstromen, en via de handel kan Nederland zijn rol als marktmaker versterken. Nederland heeft hier al ervaring mee in de bloemensector, waar bloemen over de hele wereld in Aalsmeer verhandeld worden zonder dat de handelsstromen fysiek door Nederland lopen.

 

Bron: ING