KNAW: Wetenschappelijke doorbraken stimuleren met grootschalige onderzoeksfaciliteiten

KNAW: Wetenschappelijke doorbraken stimuleren met grootschalige onderzoeksfaciliteiten

Voor tal van doorbraken in de wetenschap is de beschikbaarheid van geavanceerde onderzoeksfaciliteiten onontbeerlijk. De KNAW daagde wetenschappers uit om hardop te dromen over onderzoeksfaciliteiten die over een of meer decennia kunnen leiden tot wetenschappelijke doorbraken.

Persbericht – Vaak zijn geavanceerde faciliteiten kostbaar en vergt de realisatie ervan een lange aanloop. Met de KNAW-Agenda grootschalige onderzoeksfaciliteiten wil de KNAW jonge wetenschappers inspireren plannen te maken voor onderzoeksfaciliteiten aan de grenzen van onze kennis, en om die plannen gezamenlijk uit te werken in voorstellen. De Agenda bevat dertien voorstellen voor faciliteiten die rond 2025 of daarna wenselijk zijn.

De KNAW-Agenda is een verzameling ‘droomprojecten’ – ideeën die over een aantal jaren op de nationale of Europese of roadmap voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten zouden kunnen komen. Dat maakt haar aanvullend op de Nationale Roadmap van NWO, die later dit jaar verschijnt. De faciliteiten op de Nationale Roadmap bevinden zich in een aanzienlijk verder gevorderde fase van ontwikkeling en zijn daardoor op kortere termijn te realiseren.

Investeren in de toekomst

Voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten is veel geld nodig, zoals onlangs ook de Kenniscoalitie zichtbaar maakte in haar Investeringsagenda, die volgde op de Nationale Wetenschapsagenda. De KNAW adviseert de overheid het budget voor onderzoeksfaciliteiten te verhogen en de ontwikkeling van belangrijke faciliteiten ook in een vroege fase te stimuleren. Daarnaast adviseert zij de wetenschappers om in hun respectieve wetenschapsgebied samen prioriteiten te stellen in de ideeën voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten.

In de publicatie van de KNAW-Agenda worden de dertien geselecteerde onderzoeksfaciliteiten en drie eervolle vermeldingen compact beschreven. Op de website van de KNAW staat een uitgebreide beschrijving van de voorstellen. De geselecteerde faciliteiten bestrijken het hele spectrum van de wetenschap.  Op het gebied van klimaat zijn twee voorstellen geselecteerd:

MORP

We weten meer van het oppervlak van de maan dan van de bodem van de zee. En dat terwijl de oceanen bepalend zijn voor het klimaat op aarde en belangrijke bron zijn van voedsel, energie, mineralen en grondstoffen, zeker in de toekomst. De mens is afhankelijk van de oceaan voor zijn bestaan, maar speelt tegelijkertijd een belangrijke rol in de toekomst van de oceaan. Klimaatveranderingen beïnvloeden de zuurgraad en het warmtetransport van de oceanen en daarmee het weer, maar ook bijvoorbeeld zeespiegelveranderingen. De oceanen spelen een belangrijke rol in de opname en neutralisatie van CO2, via fysische, chemische en biologische processen. Om mee te kunnen blijven draaien in de voorhoede van het zee- en klimaatonderzoek, heeft Nederland een nieuw, zeewaardig multifunctioneel onderzoeksschip (Multifunctioneel Oceaan Research Platform, MORP) nodig.

Ruisdael Observatorium

Door de langdurige emissie van broeikasgassen is de atmosfeer structureel veranderd. Het Ruisdael Observatorium gaat boven Nederland heel nauwkeurig deze verandering meten en modelleren. Een combinatie van een vast meetnetwerk, mobiele sensoren en twee uitgebreide grondstations levert gegevens op over de fysische en chemische eigenschappen van de atmosfeer en zijn interactie met het aardoppervlak. Een nieuwe rekenfaciliteit verwerkt de geobserveerde gegevens real time in atmosfeermodellen. Hiermee brengt het Ruisdael Observatorium met hoge resolutie de verandering van het lokale weer en klimaat alsook de luchtkwaliteit in beeld.

Download hier de volledige agenda met alle geselecteerde voorstellen.

Bron: Persbericht Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschappen