Fossiele sector wordt met 7,6 miljard euro per jaar gesteund

Fossiele sector wordt met 7,6 miljard euro per jaar gesteund

Van subsidie is geen sprake, zei minister Henk Kamp eerder dit jaar. Toch geniet de fossiele sector substantieel financieel voordeel, stelt Milieudefensie naar aanleiding van Europees onderzoek.

Persbericht – Hoewel demissionair minister Kamp in mei dit jaar stelde dat fossiele brandstoffen in Nederland niet worden gesubsidieerd, ondersteunt Nederland de fossiele sector met ruim 7,6 miljard euro per jaar in binnen- en buitenland (1). Dat blijkt uit het vandaag uitgekomen rapport ‘Phase-Out 2020: Monitoring Europe’s fossil fuel subsidies’ van het Overseas Development Institute (ODI) en Climate Action Network Europe (CAN-Europe). Nederland heeft al in 2009 internationale afspraken gemaakt (2) om subsidies voor fossiele brandstoffen uit te bannen. Milieudefensie en Both ENDS, beide lid van CAN-Europe, vragen aandacht voor deze bevindingen omdat ze het onacceptabel vinden dat de overheid op deze manier de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen in stand houdt.

Het rapport geeft een overzicht van de forse bedragen die elf EU-landen en de Europese instellingen nog steeds in de productie en consumptie van fossiele brandstoffen steken. Bij elkaar opgeteld gaat het om meer dan 112 miljard euro per jaar. Het rapport concludeert dat de meeste landen, ook Nederland, geen concrete plannen hebben voor het afbouwen van hun fossiele-brandstoffensubsidies.

Duurzaam blijft achter

‘De overheid moet heel hard aan de slag om de Parijsdoelen te halen, dus belastinggeld moeten we niet in de fossiele sector steken’, zegt Donald Pols, directeur van Milieudefensie. ‘Dat geld kunnen we beter investeren in een duurzame energievoorziening, want daarmee lopen we enorm achter. Dan kunnen we ook versneld stoppen met de gaswinning in Groningen.’

De grootste fossiele-brandstoffensubsidie in Nederland is de energiebelastingvrijstelling voor de lucht- en scheepsvaart, sectoren die juist enorm achterlopen met verduurzaming. Deze vrijstelling vormt daarom een groot risico voor het halen van de klimaatdoelen van Parijs en kost ons land 3,5 miljard euro aan belastinginkomsten per jaar. De overheid ondersteunt daarnaast de olie- en gasproductie in Nederland met 144 miljoen euro per jaar. Investeringen door bedrijven die (grotendeels) in handen zijn van de staat in de fossiele sector bedragen 946 miljoen euro per jaar.

Het totale bedrag waarmee Nederland ieder jaar de fossiele industrie ondersteunt is waarschijnlijk nog veel hoger dan de 7,6 miljard euro waar het rapport op uitkomt. Voor bijna de helft van de steunmaatregelen die de onderzoekers identificeerden, konden zij wegens gebrek aan transparantie geen exacte bedragen vaststellen. Milieudefensie en Both ENDS vinden dat kwalijk, want zonder openheid van zaken is het nauwelijks na te gaan of Nederland haar internationale afspraken nakomt.

Nederland ondersteunt ook voor meer dan 2 miljard euro per jaar de fossiele-brandstoffensector in het buitenland. Niels Hazekamp, beleidsadviseur bij Both ENDS: ‘Dat doet ons land voornamelijk in de vorm van exportondersteuning. De Nederlandse economie is zeer exportgericht en de overheid ondersteunt bedrijven die actief zijn in het buitenland onder andere met exportkredietverzekeringen om hun financiële risico’s te verlagen. Veruit de meeste van die verzekeringen gaan naar olie- en gasgerelateerde projecten, terwijl Nederland juist de duurzame, innovatieve projecten zou moeten ondersteunen.’

Lees hier de samenvatting van het rapport.

Beeld : Frank J. Aleksandrowicz / Frank J. Aleksandrowicz