Dossier: Zonne-energie en de overheid

Update: najaar 2013zonnepanelen

Zonne-energie is in Nederland sinds 2012 aan een flinke opmars bezig. De voornaamste reden is dat zonnepanelen steeds goedkoper worden. Vooral voor kleinverbruikers, consumenten en MKB-bedrijven is het interessant om hierin te investeren.

Ook steeds meer overheden zien voor hun gemeentegebouwen het profijt van zonne-energie. Daarbij zijn besparingen op de energierekening doorslaggevend, maar vaak is het ook een uitvloeisel van lokaal energiebeleid of vanwege city – of gebiedsmarketing.

In dit dossier geeft EnergieOverheid achtergronden over zonne-energie in Nederland. Wat is het totale opgestelde vermogen? Welke regels en wetten zijn van toepassing op zonne-energie? Wat zeggen experts over (de potentie van) zonne-energie in de (duurzame) energiemix van Nederland?

Steeds meer (semi-) overheden zien kansen in zonne-energie om hun lokale klimaat –en energiebesparingsdoelen te bereiken.

Subsidie: zinvol of niet?
Een van de drijvers van de groei uit 2012 is de subsidie die in juli 2012 voor kleinverbruikers werd open gesteld. In augustus 2013 is deze subsidiepot volledig uitgeput. In totaal hebben ruim 90 duizend huishoudens voor ruim 50 miljoen euro subsidie aangevraagd.

Lees deze column van Peter Desmet (CEO Solar Clarity) waarom de zonne-energiebranche gemakkelijk kan zonder deze subsidie.

Ook in dit nieuwsbericht verklaart marktleider Oskomera Solar Power Solutions dat de branche beter af is zonder subsidie.

Banengroei
De groei van zonne-energie zorgt voor een banengroei. Eind 2012 waren er ongeveer 2.500 banen in de zonne-energiebranche (verspreid over ongeveer 1.000 bedrijven), in 2020 kan het aantal uitgroeien naar 7.500 banen, aldus adviesbureau ECN.

Initiatieven van lokale overheden
Een greep uit de berichten op deze site:


In Nederland is er een aantal regelingen die de terugverdientijd en rentabiliteit van een zonne-stroominstallatie bepalen. De meeste bekende is de salderingsregel.

Lees het dossier ‘Salderen

Saldering betekent het ‘wegstrepen’ van verbruikte stroom met de over diezelfde aansluiting zelf geleverde/opgewekte stroom. Voor de geleverde zonnestroom wordt dezelfde prijs (inclusief belastingen en transportkosten) ontvangen als voor de elektriciteit die wordt afgenomen – op een ander tijdstip – van het energiebedrijf. Doordat de energiebelasting voor een kleinverbruiker (maximaal 10.000 kWh per jaar) relatief hoog ligt, op ruim 11 eurocent per kWh, is het voor deze groep aantrekkelijker om te investeren in zonnepanelen.

Tot 1 juli 2013 gold een maximum salderingsgrens van 5.000 kWh per jaar. In een interview met Energieoverheid gaf het Ministerie van Economische Zaken aan dat deze grens per 1 juli 2013 opengesteld wordt.

Zelflevering is het leveren van stroom via een eigen aansluiting en deze via het net aan zichzelf terugleveren via een andere aansluiting. Hierdoor ontvangt de afnemer een lagere prijs (inclusief belastingen en transportkosten) voor de teruggeleverde energie als de betaalde prijs voor energie die op een andere tijdstip van de energieleverancier wordt afgenomen.(bron: AgentschapNL)


Sinds dit jaar is er een nieuwe regel van toepassing op particuliere bezitters van zonnepanelen. Het Europese Hof van Justitiebepaalde in juni dit jaar dat eigenaren van zonnepanelen voortaan btw moeten betalen over hun eigen opgewekte zonnestroom.

Staatssecretaris Weekers van Financiën heeft voor de Nederlandse situatie aangegeven dat particulieren btw-plichtig zijn zodra zij elektriciteit in het net voeden met hun installatie. De nieuwe regel heeft een aantal gevolgen:
– Particulieren zullen zich moeten aanmelden als ondernemer en kunnen btw terugvragen over hun aanschaf van zonnepanelen.
– Terugvragen van de btw kan overigens niet met terugwerkende kracht. De particulier moet zich als ondernemer aanmelden in het kwartaal dat men start met leveren aan het net.
– De particulier zal een administratie moeten bijhouden en facturen moeten sturen naar het energiebedrijf die de zonnestroom afneemt. Dit geldt alleen voor particulieren die kunnen meten wat er teruggeleverd wordt aan het net. Bij de Ferraris-meter is dit niet mogelijk.

In de praktijk zullen veel bezitters geen btw te hoeven afdragen (en kunnen ze de btw ook niet aftrekken van de belasting). De meesten vallen namelijk onder de zogenaamde kleine ondernemersregeling (KOR-regeling). Ondernemers met een jaarlijks btw-bedrag onder de 1.345 euro hoeven geen enkele btw te betalen.

In 2012 is er volgens het Centraal Bureau van Statistiek 195 Megawattpiek (MWp) aan nieuw opgesteld vermogen geplaatst. Eind 2012 wordt het totaal aan zonne-energie vermogen geschat op 340 MWp.

In de onderstaande grafiek wordt de groei weergegeven.
Opgesteld vermogen PV

(bron grafiek: Holland Solar).

ECN, een invloedrijk adviesbureau van de Rijksoverheid, schat het totaal opgestelde vermogen op 345 MWp in een onlangs gepubliceerd onderzoeksprogramma.

Geschat wordt dat eind 2012 ongeveer 0,3 procent van de totale elektriciteitsproductie uit zonne-energie kwam. ECN verwacht dat dit vermogen toeneemt naar 4 gigawattpiek in 2020, ongeveer 3 tot 6 procent van de totale elektriciteitsproductie.

De meeste zonne-energieinstallaties bevinden zich in het oosten van het land, in de provincies Gelderland en Overijssel. Ook in het zuiden van het land staan relatief veel installaties. Dat maakte Netbeheer Nederland juli 2013 bekend. In heel Nederland zijn er nu 93.000 officieel geregistreerde zonne-energiesystemen. Zie onderstaand kaartje voor de geografische spreiding van de installaties. Klik op het kaartje om te vergroten. 

Kaartje-zonnepaneelinstallaties-site-

De Europese Commissie concludeerde in 2013 op basis van eigen onderzoek, dat een groot aantal Chinese fabrikanten zonnepanelen onder de kostprijs aanboden op de Europese markt. Als tussenmaatregel werd een importheffing van 11,8 procent op Chinese zonnepanelen, waifers en zonnecellen ingesteld in de periode 6 juni t/m 6 augustus 2013.

Eind juli zijn er tussen de Europese Commissie en China nieuwe afspraken gemaakt over de export.

Per 6 augustus dit jaar zijn Chinese fabrikanten verplicht een minimumprijs te hanteren voor hun export. Deze minimumprijs is vastgesteld op 56 eurocent per wattpiek. Ook mogen de Chinezen niet meer dan 7 gigawattpiek naar Europa verschepen. Fabrikanten die zich niet hieraan houden, zullen hogere importtarieven moeten gaan betalen.

De Europese maatregel heeft ook de nodige effect op de Nederlandse zonne-energiebranche. Het zonnepanelendeel binnen een installatie is ongeveer de helft van de prijs en zorgt dus voor een prijsverhogend effect. Ook moeten importeurs meer administratieve handelingen verrichten om hun waar in Nederland te mogen importeren, wat leidt tot hogere administratielasten.

Relevante publicaties op het gebied van zonne-energie (in Nederland):

Relevante websites op het gebied van zonne-energie (in Nederland):

  • Holland Solar, de brancheorganisaties voor de Nederlandse zonne-energiebranche
  • PolderPV: blog met veel ‘inside information’ over de branche