Column Pauline Westendorp: Waarom belasting voor gratis energie?

Column Pauline Westendorp: Waarom belasting voor gratis energie?

Door Pauline Westendorp – Laatst vroeg ik de kapitein van een langsvarende tjalk of hij geen belasting wilde betalen over de wind in zijn zeilen. Hij keek me aan of hij het in Keulen hoorde donderen. Datzelfde gevoel heb ik als iemand mij vraagt waarom ik geen energiebelasting wil betalen over de door mij zelf opgewekte duurzame energie.

Energieakkoord

Overigens, allereerst, hulde aan de makers van het Energieakkoord. De visie staat: Nederland op naar duurzame energie in 2050. Werkgevers, werknemers en afgevaardigden van allerlei organisaties vonden een weg op een voor sommigen volstrekt onbekend terrein. Ze ontdekten een bruisend gebied vol mogelijkheden!  De partners zetten vervolgens -helaas iets te voorzichtig- een eerste stap en tekenden het akkoord.
Nu de inkt van het akkoord droog is, overzien de partners het speelveld. Voortschrijdend inzicht maakt ineens verpletterend helder dat we het verkeerde tuig kozen om echt vaart te maken.

Korting op energiebelasting

Het belangrijkste inzicht is dat de voorgestelde 7,5 cent korting op de energiebelasting onuitvoerbaar is. Kenniscentrum ECN en het ministerie van Economische Zaken buigen zich over deze regeling, maar verdwalen hopeloos in de complexe relaties tussen energiebedrijven, burgers, VvE’s en coöperaties. De uitgangspunten zijn onuitvoerbaar: een robuuste regeling waarin consumenten zich niet hoeven te binden aan een energiebedrijf, waar mensen geen gedoe hebben als ze verhuizen en waar het belastingvoordeel op de juiste plek terecht komt. Ook zouden mensen met of zonder dak evenveel energiebelasting moeten betalen, dus niet de dakloze 4,5 cent vragen en de ander niets. Of prefereren we echt het gekneuter van een paar scheve zonnepanelen tussen de schoorsteen en de dakkapel boven onzichtbare platte daken vol panelen?

Netwerkbedrijven verdelen buit

Ons voorstel is eenvoudig. De koers van het Energieakkoord blijft exact hetzelfde. We gaan naar volledige duurzame energie. Alleen zetten we alle zeilen bij. Het kleine fokje, de 7,5 cent korting, kan er af, de belastingvrije spinaker kan erop! Er is geen subsidie nodig en ook geen energiebelasting voor lokale duurzame energie opgewekt door coöperaties.
De drie netwerkbedrijven verdelen de som van de elders opgewekte stroom over de eigenaren van de installatie. Ofwel via de EANcodes, ofwel via de coöperatie. Daar zit geen energiebedrijf tussen en ook alle andere uitgangspunten zijn gewaarborgd.

Ambtenaren ‘uit hun box’

We verheugen ons op het feit dat zo een enorm aantal daken wordt vol gelegd door lokale installateurs. Vele tienduizenden mensen hebben weer een baan. De misgelopen energiebelasting verrekenen we met de extra belasting op arbeid. Deze rekensom is positief. ‘UITGESLOTEN’ roepen ze bij Ministerie van Financiën. Het is tijd dat deze ambtenaren uit hun box komen.
Kijk, Hermann Scheer ontketende een energierevolutie in Duitsland met 380.000 banen door buiten de box te denken. Hij had als parlementslid twee keer hogere ambities over duurzame elektriciteit opwekking dan Greenpeace. Ook Barack Obama stopte 90 miljard dollar in groene banen. Het is tijd voor een koene ridder in Nederland. Iemand met lef en visie. God zegen de greep.

Energiebelasting op nul

We zetten de energiebelasting op nul! Wat een heldendaad! Buiten de box van het Ministerie van Financiën? Nee, eigenlijk niet, het huidige positieve saldo van de energiebelasting wordt al sinds het begin van de regeling voor energiebelasting in 1995 verrekend met de belasting op arbeid.  Ons plan is om deze geldstroom nu deels om te draaien. Door het creëren van meer banen gaat het potje ‘inkomsten op arbeid’ omhoog. We maken het positieve saldo over naar de derving van de energiebelasting op elektriciteit. De energiebelasting was regulerend bedoeld, laten we dat nu ook doen.

Rekensom

En om een idee te geven van deze verschuiving: we incasseren nu jaarlijks een kleine 3 miljard euro aan energiebelasting op elektriciteit. Als we het meest optimistische groeiscenario kiezen wat kenner Henri Bontenbal ons in zijn blog ‘wat kost salderen de schatkist’ schetst, dan scheelt deze regeling ons ongeveer 500 miljoen euro per jaar aan energiebelasting. Als dit ons bijvoorbeeld 50.000 banen oplevert, levert ons dat jaarlijks dezelfde 500 miljoen euro aan belasting op arbeid.

300.000 banen?

In een nog veel optimistischer scenario zijn we binnen 15 jaar allemaal over op lokale duurzame elektriciteit. Dan missen we die 3 miljard euro per jaar aan energiebelasting op elektriciteit. Stel dat we met deze turbotransitie 300.000 banen creëren, dan levert dat ons diezelfde 3 miljard euro op aan belasting op arbeid. Als kenniseconomie exporteren we daarnaast onze ervaringskennis van energietransitie in metropoolgebieden en deze markt is groot, want meer dan de helft van de wereldbevolking woont in een metropool.

Stuurman

Mij is gevraagd toe te lichten waarom ik geen energiebelasting wil betalen over zelf opgewekte energie. Omdat het kant noch wal raakt, in deze spannende tijd. Omdat ik net als die schipper van de tjalk niet geloof in een systeem dat belasting heft op zon en wind. Ik ben dan ook op zoek naar een stuurman op het schip die met een glimlach en de zon op zijn pet de wind vol in de zeilen durft te nemen op deze woeste zee. Ons past eenvoud en ambitie!

Pauline Westendorp studeerde bedrijfskunde, is eigenaar van het bedrijf NEWNRG en richt lokale energiebedrijven op onder leiding van eindgebruikers. Zij is medeoprichter van opgewekt.nu, Wij krijgen Kippen, P-NUTS, EnergieLokaal en Cooperatie Zuiderlicht.

Lees ook: “Belastingkorting voor lokale energiecoöperaties lastig uitvoerbaar”.

Foto: Sander Stoepker