Opinie: Investeer in energie-efficiënte wapensystemen

Opinie: Investeer in energie-efficiënte wapensystemen

Door Marcel Hendriks – Diverse politici hebben de afgelopen weken opgeroepen om meer geld uit te trekken voor Defensie. Na twee decennia bezuinigen en afslanken is dat voor Defensie een welkom geluid. Directe aanleiding is de Russische inmenging in de Oekraïne en de zorgen dat Europa daar met sancties alleen geen vuist tegen kan maken. Daarvoor is het te afhankelijk geworden voor Russisch olie en gas. Daarmee wordt gelijk een ongemakkelijke waarheid duidelijk. Europa kan zijn militaire potentieel wel weer versterken maar als die schepen, vliegtuigen en tanks te afhankelijk zijn van Russische energie, heeft het weinig zin.

Energieschaarste is veiligheidsrisico
In de Chicago Summit Declaration (2012) stelt de NAVO al dat voor het bondgenootschap een vaste en betrouwbare aanvoer van energie en een diversificatie van leveranciers en brandstoffen van “critical importance” is. Daartoe moeten volgens diezelfde verklaring de NAVO-strijdkrachten ook hun eigen energie-efficiëntie verbeteren. De afhankelijkheid van fossiele brandstoffen is nu te groot. Dat ondermijnt de inzet bij expeditionair optreden, kost levens en enorm veel geld.

Ook in de nota In het belang van Nederland van de regering (2013) wordt in het hoofdstuk ‘De strategische omgeving’ gewezen op de ingrijpende economische gevolgen voor de verstoring van de aanvoer van grondstoffen – met name ook energie- en goederen. Het is voor het eerst dat het ministerie van Defensie dit veiligheidsrisico zo nadrukkelijk benoemt. Tot welke heroriëntatie dit nieuwe inzicht leidt, blijft in de nota nog onduidelijk.

Energie-efficiënte wapensystemen
Veel meer geld voor Defensie, hoe noodzakelijk en gewenst ook, zal er van vandaag op morgen niet komen. Als het beschikbaar komt, moet het wel intelligent worden geïnvesteerd. Met alleen ‘meer van hetzelfde’ schiet Nederland niet veel op. Defensie heeft innovatieve wapensystemen nodig die aanmerkelijk minder energie gebruiken dan de huidige energieverslindende wapensystemen.

Het Ministerie van Defensie werkt inmiddels wel aan een Operationele Energie Strategie om de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen op de lange termijn te verminderen. Voorlopig staan er in de plannen echter nog miljarden aan investeringen in wapensystemen die waarschijnlijk nog meer energie gebruiken dan de systemen die ze vervangen. De ontwikkelingen in de Oekraïne maken duidelijk dat het roer nu om moet en niet over een tijdje.

Marcel Hendriks Vettehen is oprichter van Energie voor Inzet (advies over energie voor Defensie) en Kapitein-ter-zee van de technische dienst b.d.