Op naar duurzame energie!

Op naar duurzame energie!

Door Lambert van Nistelrooij – Ons huidige energievoorziening is een fiasco. Fossiele brandstoffen raken op, olie- en gasprijzen schommelen sterk, mede door de toenemende geopolitieke spanningen zoals Oekraïne. De toekomst ligt volgens mij bij decentraal duurzaam opgewekte energie, waarbij collectieven van burgers het heft in eigen hand nemen. Ik vind dit een kans om extra waarde te realiseren, dicht bij de mensen in hun eigen omgeving.

Liberalisatie energiemarkt
Jarenlang was liberalisatie hét toverwoord om de concurrentiepositie van Europa te verbeteren. De consument stond centraal en flinke concurrentie zou zorgen voor scherpere prijzen, verbeterde klantvriendelijkheid en ontwikkeling van nieuwe producten en diensten.

Maar inmiddels vragen veel mensen zich af wat het nu allemaal heeft opgeleverd. De energieprijzen zijn inmiddels fors gestegen en bestaan voor meer dan de helft uit belastingen die naar het Rijk gaan. Het idee dat met elkaar concurrerende energiebedrijven voor een lagere prijs kunnen zorgen is niet langer realistisch.

Harmonisatie Europese energiemarkt
De Poolse premier Donald Tusk pleitte recent voor een energieverbond in Europa als antwoord op het Russische gasmonopolie. Hij stelt daarbij dat Europa ten volle gebruik moet kunnen maken van alle fossiele brandstoffen, waaronder steenkool en schaliegas, om te voorzien in een (duurzame) energiezekerheid. Tot nu toe is er in Nederland weinig draagvlak bij lokale en regionale overheden te bespeuren voor deze visie.

Terecht, vind ik. De fossiele brandstoffen raken een keer op. We moeten een alternatieve bron hebben die ons onafhankelijk maakt van energielanden zoals Rusland en het Midden-Oosten.
En die ons bovendien onafhankelijk maakt van de dure energiebedrijven!

Energiecoöperaties
Gelukkig is er zo’n alternatief. Ik ben erg gecharmeerd van de beweging aan de basis zoals energiecoöperaties in Denemarken én binnenkort ook in Engeland. Deze landen hebben een sociale vorm van aanbesteden geregeld. Lokale gemeenschappen en sociale ondernemingen krijgen voorrang in aanbestedingstrajecten om waarde voor hun eigen gemeenschap te realiseren.

Een voorbeeld: het Brabantse samenwerkingsverband van energiecoöperaties, de VEC Noord Brabant, heeft het begrip Sociaal Levende Windmolens geïntroduceerd. Dat zijn windmolens in eigendom van gemeenschapscoöperaties waarvan burgers, lokale bedrijven en organisaties lid zijn. Iedereen kan bij initiatieven rond zon en wind meedoen. Daarmee wordt een verbinding gelegd tussen vóór- en tegenstanders van energieopwekking in de eigen omgeving. Mensen zoals u en ik kunnen hiermee het heft in eigen handen nemen. Lokaal wordt in coöperatief verband geïnvesteerd in onze eigen lokale economie en onze eigen leefomgeving.

participatiemaatschappij
In het buitenland zijn er heel concreet voorbeelden te vinden hoe je lokale initiatieven kunt ondersteunen. Dit is een gratis advies aan het Nederlandse kabinet, dat de mond vol heeft over de participatiemaatschappij. Het opvolgen van dit advies kost niets en is van grote meerwaarde.

Steeds meer gemeenten begrijpen dat er keuzemogelijkheden zijn: óf je beperkt je tot het verlenen van een vergunning en laat de markt zijn werk doen, óf je ondersteunt lokale initiatieven en realiseert samen meerwaarde voor je eigen omgeving.

Emissierechtensysteem
In het eerste geval vloeien de opbrengsten van de molens in de kas van de ontwikkelaars en energiereuzen. We zien deze partijen dan ook strijden om zoveel mogelijk grondposities te verwerven.
Ik pleit voor oplossingen dicht bij huis om gezamenlijk te werken aan duurzaamheid in eigen omgeving. Ook vind ik hierbij een Europees werkend emissierechtensysteem voor CO2 van belang. Europa en onze eigen buurt gaan namelijk hand in hand. Zo werken we aan energievoorziening die duurzaam is voor het milieu én voor de lokale economie.

Lambert van Nistelrooij is CDA-Europarlementslid voor onder andere Energie. Onlangs bracht hij zijn boek uit: voor groen, groei en banen. www.lambertvannistelrooij.nl