Brancheorganisaties ondermijnen sterk EU klimaatbeleid

Brancheorganisaties ondermijnen sterk EU klimaatbeleid

Machtige brancheorganisaties hebben veel invloed op Europees klimaatbeleid, dit is niet altijd in het voordeel van de lange termijn perspectieven voor de sector die ze representeren, concluderen onderzoekers van de Universiteit van Westminster.

Veel bedrijven oefenen invloed uit op het Europese klimaatbeleid door middel van brancheorganisaties. Van de onderzochte ondernemingen zei 61% dat te doen. Voor de 500 grootste bedrijven in de wereld is dat zelfs 77%, schrijven de onderzoekers in hun rapport Lobbying by Trade Associations on EU Climate Policy. Of het nu wenselijk is of niet dat koepelorganisaties veel invloed hebben op het Europees beleid, feit is dat het voorlopig zo zal blijven, zeggen de auteurs. Het is daarom van belang bewust te worden van de stellingen die ze promoten.

Sterke lobby

De brancheorganisaties hanteren een flink aantal verschillende methoden om invloed uit te oefenen waaronder het aangaan en in stand houden van relaties met beleidsmakers; bemoeienis met het opstellen van de beleidsagenda en constant actief lobbywerk om hun punten onder de aandacht te brengen door middel van etentjes waarbij CEOs en en eurocommissarissen aanwezig zijn en communicatie via de media.

Brancheorganisaties promoten conservatief klimaatbeleid

De wetenschappers onderzochten de stellingname van brancheorganisaties die energie-intensieve sectoren representeren en BUSINESSEUROPE, een van de grootste lobbygroepen voor het bedrijfsleven in Europa. Ze focusten daarbij op twee beleidsgebieden: het opstellen van het energie en klimaatraamwerk voor 2030 en de discussie rond het EU emissiehandelssysteem.

Het bleek dat de meeste organisaties lobbyden voor een zwak klimaatbeleid. Ze argumenteerden dat Europa niet vooruit moet lopen met het terugdringen van broeikasgassen ten opzicht van andere geïndustrialiseerde landen omdat dit de competitiviteit ondermijnt en banen kost. Ze verzochten om het afschaffen van subsidies op duurzame energieproductie en vroegen om een gelijk speelveld voor alle energiebronnen.

De onderzoekers wijzen erop dat een klein aantal organisaties waaronder EURELECTRIC, de koepelorganisatie voor de elektriciteitssector, juist lobbyde voor een sterk, doortastend klimaatbeleid.

Discrepantie stem bedrijven en koepelorganisaties

Een belangrijke conclusie uit het rapport is dat brancheorganisaties vaak conservatiever zijn dan (een deel van) hun constituerende leden. In een interview voor het onderzoek zei een vertegenwoordiger van een koepelorganisatie: ‘Naar mijn mening zien veel van de brancheorganisaties voor de zware intensieve industrie hier in Brussel de wereld veel meer in zwart/wit dan de bedrijven die achter hen staan.’

De brancheorganisaties prioriteren vaak korte termijn gewin terwijl dit voor de bedrijven op de lange termijn negatief kan uitpakken. Een sterk voorbeeld is Unilever. De multinational beëindigde in 2014 haar lidmaatschap bij BUSINESSEUROPE. De levensmiddelen gigant ervaart nu al de negatieve gevolgen van klimaatverandering, het bedrijf zegt 300 miljoen per jaar mis te lopen door overstromingen en droogten.

Het bedrijf is dus niet gediend met lobbypraktijken die klimaatbeleid afzwakken. Een voormalig assistent van een Europarlementariër zei daarover dat het bedrijf zich na de uittrede heel anders ging opstellen in het lobbyproces: ‘Ze kwamen met een positie over het 2030 [raamwerk] en ik viel bijna van mijn stoel toen ik het las, het is zo goed. […] het is beter dan veel overheden. Beter dan elke overheid, denk ik.’

Bedrijfsrisico door klimaatverandering

Veel ondernemingen zijn er van overtuigd dat klimaatverandering risico’s meebrengt voor hun bedrijfsvoering, concluderen de onderzoekers. Ze noemen verschillende soorten risico’s, zoals fysieke risico’s: impact op de productieprocessen door veranderende weersomstandigheden maar ook het risico van imagoschade. Maar ook hoog op de lijst staat regulatory risk: het risico dat de bedrijfsvoering negatief beïnvloed wordt door beleid dat door politici wordt uitgestippeld om klimaatverandering tegen te gaan.

EU klimaatbeleid heeft grote impact

EU klimaatbeleid heeft een groot effect op de 28 lidstaten en de ondernemingen die er handel drijven, schrijven de onderzoekers. Een aantal belangrijke doelstellingen zoals de hoogte van de CO2-reductie en het percentage hernieuwbare bronnen in de energiemix worden op Europees niveau vastgesteld. Evenals de hoogte van de prijs per uitgestoten tot CO2 middels het EU emissiehandelssysteem. Daarnaast werpt de EU zich op als leider in de wereld in het gevecht tegen klimaatverandering.

Beeld: flickr.com