Duits plan reductie kolenemissies kan stuklopen in Brussel

Duits plan reductie kolenemissies kan stuklopen in Brussel

De Duitse constructie om bruinkoolcentrales stil te leggen, zou door de Europese Commissie als staatssteun kunnen worden gezien, zegt Hendrik Kafsack in de Frankfurter Allgemeine Zeiting (FAZ).

Deze zomer kondigde de Duitse minister van Economie Sigmar Gabriel aan dat een deel van de zeer CO2-intensieve bruinkoolcentrales zullen worden stilgelegd. De centrales zullen vanaf 2017 in de mottenballen worden gelegd, maar nog wel vier jaar beschikbaar blijven als reservecapaciteit. Mochten hernieuwbare bronnen niet voldoende stroom opwekken, dan kunnen de bruinkoolcentrales als achtervang dienen.

De eigenaren van de centrales zullen worden gecompenseerd voor het leveren van deze back-upfunctie. Om hoeveel geld het gaat, moet nog worden uitonderhandeld, maar duidelijk is dat elektriciteitsgebruikers voor de kosten gaan opdraaien.

Staatssteun

Het is echter de vraag of de Europese Commissie (EC) akkoord gaat met Gabriels plan, schrijft Kafsack, economiecorrespondent in Brussel voor de FAZ. De EC is sowieso geen voorstander van reservecapaciteit op de elektriciteitsmarkt. Het ziet liever dat geld wordt geïnvesteerd in grensoverschrijdende interconnectoren, zodat lidstaten makkelijker stroom bij elkaar kunnen inkopen. Een fijnmazig elektriciteitsnetwerk door de hele EU is goedkoper dan als alle lidstaten machinerie aanschaffen om in hun eigen elektriciteitsbehoefte te voorzien.

Maar EU-lidstaten mogen hun eigen energiebeleid bepalen, en de nationale overheden zijn nog huiverig de energieveiligheid uit handen te geven en op hoger niveau af te stemmen. Volgens de Brusselse regels is het daarom toegestaan om een reservecapaciteit aan te leggen. Maar deze moet wel aan bepaalde voorwaarden voldoen.

Een lidstaat mag bepalen dat het een reserve wil, maar het mag niet vastleggen welke technologie hiervoor gebruikt moet worden. Dat moet aan de markt overgelaten worden. Ook moet het om CO2-arme energiecentrales gaan, schrijft Kafsack. Het Duitse plan voor de bruinkoolcentrales voldoet aan geen van beide eisen. Het zou daarom kunnen dat Brussel de constructie als staatssteun aan een bepaalde industrie zal aanmerken, en het daarop afkeurt.

Achtergrond

Gabriels plan is een compromis. In eerste instantie wilde de minister dat bruinkolenstokers meer emissierechten zouden moeten kopen per uitgestoten eenheid. Het plan stuitte op grote weerstand van de grote elektriciteitsbedrijven en van vakbonden die vrezen dat er veel werk in de kolenindustrie verloren zal gaan. Dus ging Gabriel terug naar de tekentafel.

Milieuorganisaties zijn niet tevreden met het nieuwe plan. Er zal minder CO2-uitstoot worden teruggedrongen dan in het oorspronkelijke plan van extra aankoop van emissierechten. Ook vinden ze dat er geen geld moet gaan naar zwaar vervuilende technologieën.

In totaal wil Gabriel 2,7 GW capaciteit afschakelen, 13% van de totale bruinkolenvleet. Bruinkool maakt 25,4% van de elektriciteitsproductie uit. Daarnaast wordt er ook nog eens 18% met steenkolen opgewekt. In 2014 waren duurzame bronnen voor het eerst het grootste aandeel in de elektriciteitsopwek: 25,8%.

Het bruinkoolcompromis is een van de maatregelen die werden voorgesteld toen bleek dat Duitsland zijn ambitieuze plan om de CO2-uitstoot met 40% te verminderen in 2020 (t.o.v. 1990) dreigde niet te halen.

Beeld Bruinkool: Edal / Edal