‘Bouw energiesystemen die kunnen falen’

‘Bouw energiesystemen die kunnen falen’

Extreme weersomstandigheden veroorzaakt door klimaatverandering vragen om een nieuw soort energie-infrastructuur, aldus de World Energy Council in een nieuw rapport.

In 2009 moest Frankrijk een derde van zijn kerncentrales afschakelen. Een langdurige hittegolf maakte dat er niet voldoende koelwater beschikbaar was om de reactoren te koelen. De kernenergiegigant was gedwongen elektriciteit te importeren uit Groot-Brittannië.

Aan de oostkust van Amerika ging in 2012 voor meerdere dagen het licht uit nadat orkaan Sandy het elektriciteitssysteem plat legde.

Extreme weersomstandigheden komen steeds vaker voor. In 2014 werden 174 afzonderlijke voorvallen opgetekend, het hoogste aantal ooit gemeten. Ruim vier keer meer dan in 1980.

Adaptatie van de energie-infrastructuur

De dreiging van klimaatverandering heeft een transitie in beweging gezet om fossiele energiesystemen te kantelen naar een koolstofarme alternatieven. Dit heeft als doel extreme mate van klimaatverandering te mitigeren. Vooralsnog is er minder aandacht voor adaptatie, de noodzaak om systemen aan te passen aan de veranderende omstandigheden die op ons afkomen. Want ook daarop zal de mondiale energie-infrastructuur moeten worden ingericht.

Met het rapport The Road to Resilience vraagt de World Energy Council (WEC) aandacht voor de kwetsbaarheid van de energie-infrastructuur voor extreme weersomstandigheden. De WEC is een door de VN erkende organisatie waarin overheden, bedrijven en NGO’s samenwerken aan een robuust en duurzaam energiesysteem.

Van fail-safe naar safe-fail

In het rapport wordt gesteld dat systemen op een fundamenteel andere manier gebouwd moeten worden. Nu worden systemen gebouwd om de impact van schadelijke voorvallen te weerstaan, maar we moeten toe naar systemen die de effecten van de impact absorberen.

Traditioneel worden energiesystemen ontworpen op basis van het fail-safe principe en ‘harde weerbaarheid’. Dat wil zeggen dat elk individueel onderdeel wordt gebouwd om impact te weerstaan. Hierbij wordt ervan uitgegaan dat de risico’s bekend zijn en het effect ervan berekend kan worden. Mocht een onderdeel toch falen, dan zal dit veilig gebeuren.

De WEC adviseert de infrastructuur om te bouwen naar safe-fail systemen. De gedachte is dat extreme weersomstandigheden onbekende en zich ontwikkelende risico’s met zich meebrengen die niet in de ontwerpfase kunnen voorzien. Het systeem wordt daarom niet ontworpen om impact te weerstaan, maar om deze te absorberen. Het systeem is slim en wendbaar en kan als een deel faalt, controle herwinnen en zich herstellen. Dit is een vorm van ‘zachte weerbaarheid’. Bij safe-fail systemen wordt weerbaarheid daarom niet per onderdeel geoptimaliseerd, maar wordt een systeembrede benadering toegepast.

Bredere verandering nodig

De WEC waarschuwt dat het ombouwen van de mondiale energie-infrastructuur heel veel geld gaat kosten. Dit moet worden opgebracht bovenop de 48 biljoen dollar benodigd in de periode tot 2035 om de mondiale energievoorziening veilig te stellen, volgens cijfers van het Internationaal Energieagentschap. Of 53 biljoen dollar als we het energiesysteem zo willen inrichten dat het bijdraagt aan het beperken van het opwarmen van de aarde tot 2°C.

Om voldoende geld beschikbaar te maken, moet iedereen een steentje bijdragen, adviseert de WEC. Overheden, bedrijven, financiële instellingen, institutionele beleggers, iedereen moet samenwerken om voldoende fondsen te realiseren. Een belangrijke stap die gemaakt moet worden, is dat overheden, beleggers en de financiële markten nieuwe financiële instrumenten in het leven roepen die financiering mogelijk maken.

Het rapport is aangeboden op de G20 top van energieministers in Istanbul op 2 oktober.

Beeld Overstroming in Florida: Marc Averette / Marc Averette