De kosten en baten van het sluiten van kolencentrales

De kosten en baten van het sluiten van kolencentrales

Het kabinet overweegt om, bovenop de vijf oudste, nog twee kolencentrales (Amercentrale 9 en Hemweg 8) op korte termijn te sluiten. Dit om verdere CO2-reductie te realiseren voor de uitvoering van de Urgenda-uitspraak. Maar wat zijn de kosten en baten van het sluiten van kolencentrales?

Persbericht – In opdracht van Natuur & Milieu heeft SEO onderzocht wat het oplevert als alle Nederlandse kolencentrales gesloten zouden worden. Dat is dus inclusief de drie die overblijven nu de sluiting van de Amercentrale 9 bij Geertruidenberg en Hemweg 8 bij Amsterdam overwogen wordt.

Welvaartswinst

In het onderzoek zijn alle maatschappelijke kosten en baten zijn doorgerekend van het vervroegd sluiten van kolencentrales. Daaruit blijkt dat er 4,7 miljard euro aan extra welvaart vrijkomt na het sluiten van alle kolencentrales. Deze welvaartswinst wordt grotendeels veroorzaakt door vermeden kosten voor schade aan volksgezondheid en klimaat.

Door alle kolencentrales te sluiten, bespaart Nederland maar liefst 8 tot 10 miljard euro op het tegengaan van gezondheids- en klimaatschade: dit zijn de maatschappelijke baten, ofwel financiële voordelen. Maatschappelijke kosten zijn er ook, door winstverlies voor eigenaren van kolencentrales en een lichte stijging van de energieprijs. Maar na aftrek van deze kosten blijft er nog steeds een forse netto welvaartswinst over van 3,6 tot 4,7 miljard euro.

Kosten en baten sluiten kolencentrales

Klimaatdoelstellingen

‘De uitkomst van het onderzoek is glashelder: heel Nederland is erbij gebaat als de vijf nog draaiende centrales zo snel mogelijk dicht gaan’, zegt Geertje van Hooijdonk, hoofd Energie bij Natuur & Milieu. ‘Het recente voornemen van staatssecretaris Dijksma om de twee oudste centrales te sluiten is een mooie eerste stap, maar Nederland profiteert pas echt als alle vijf de centrales worden gesloten. Daarmee komen ook onze klimaatdoelstellingen in een klap binnen handbereik.’

Het klimaat is direct gebaat bij sluiting van de centrales: de hierdoor vermeden CO2-kosten komen neer op 4,5 tot 5,6 miljard euro. Dit bedrag bespaart Nederland, doordat er minder geld hoeft te worden besteed aan maatregelen voor het tegengaan van klimaatschade. ‘Kolenstroom is veruit de meest vervuilende vorm van energie die in Nederland wordt opgewekt’, aldus Van Hooijdonk. ‘Deze vijf centrales veroorzaken maar liefst 11 procent van onze nationale CO2-uitstoot: buitenproportioneel hoog vergeleken met schonere energiebronnen.’

Werkgelegenheid

Voor de leveringszekerheid en werkgelegenheid hoeven we de centrales niet draaiende te houden: het sluiten van de centrales heeft hier nauwelijks tot geen effect op. De werkgelegenheid verschuift binnen een paar jaar naar andere sectoren en Nederland heeft voldoende andere energiebronnen om de weggevallen capaciteit op te vangen zonder fluctuaties in het stroomnet.

Piet Hein Donner kritisch

De vicepresident van de Raad van State, Piet Hein Donner, is kritisch op het sluiten van de kolencentrales. Deze week publiceerde de Raad van State zijn jaarverslag en bij die gelegenheid bekritiseerde de vicepresident de politieke neiging om besluiten snel in werking te laten treden. Donner laat aan het Nederlands Dagblad weten dat hij vindt dat het kabinet zich schuldig heeft gemaakt aan onzorgvuldige gelegenheidswetgeving.

Met snelheid op zich is niets mis, mits die niet ten koste gaat van zorgvuldigheid in wetgeving. En dat laatste is volgens Donner met regelmaat het geval. ‘Het beroep op een regeer- of ander akkoord, “zo hebben we dat nu eenmaal besloten”, is geen argument’, zegt Donner. Het kabinet is als besturende macht geroepen het algemeen belang te behartigen. Hij noemt als voorbeeld het Energieakkoord. De aanvankelijke afspraak om verouderde kolencentrales te sluiten, was in strijd met de regels van de mededingingswet, oordeelde de Autoriteit Consument en Markt. Vervolgens stelde het kabinet nadere rendementseisen aan de energiecentrales, die alleen golden voor de twee kolencentrales. ‘Dat is gelegenheidswetgeving’, oordeelt Donner.

Bron: Natuur & Milieu